Van extrinsieke naar intrinsieke motivatie met behulp van games

januari 17, 2022In GamificationDoor Rick de Vries

Bij het spelen van games zijn mensen gemotiveerd om de activiteit uit te voeren. Wat die motivatie precies is, is niet altijd direct duidelijk. Het kan zijn dat iemand ‘het gewoon leuk vindt’, ‘competitief is en zijn vrienden wil verslaan’ of ‘dat games worden gebruikt in de vorm van educatie’. In elk geval kan er een onderscheid gemaakt worden tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. Dit onderscheid geeft inzicht in de duurzaamheid van het gedrag. Neem bijvoorbeeld een serious game die motiveert om meer te bewegen. Hierbij is het gewenst om dat doel een langere periode voor ogen te houden, zodat er de geplande voortgang geboekt kan worden. In zo’n situatie is het van belang om extrinsieke motivatie om te zetten naar intrinsieke motivatie. In dit artikel ga ik dieper in op dit onderscheid en manieren om van extrinsieke naar intrinsieke motivatie te komen.

Het onderscheid tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie geeft inzicht in de duurzaamheid van het gedrag

Intrinsieke en extrinsieke motivatie

Allereerst is het van belang om de begrippen goed uit te leggen. Met intrinsieke motivatie wordt bedoeld dat mensen uit zichzelf gedrag (inzet) laten zien dat ze doen omdat het voldoening geeft of plezierig is (1). Bijvoorbeeld het opgaan in een passie.

Extrinsieke motivatie gaat over het gedrag dat mensen laten zien waarbij de uitkomst los staat van de actie zelf en als doel heeft een opbrengst (zoals een beloning) (1).

Praktijkvoorbeeld

Samenvattend betekent het dat intrinsieke motivatie vanuit iemand zelf komt. Een voorbeeld hierbij kan zijn dat iemand het huis aan het schoonmaken is omdat hij of zij dat leuk vindt om te doen. Mensen kunnen ook extrinsiek gemotiveerd zijn om het huis schoon te maken. Dit kan zijn dat ze er een beloning voor krijgen. Zoals een kind bij zijn ouders die een zakcentje krijgt als het huis gestofzuigd wordt. Extrinsieke motivatie is ook van toepassing als er een straf gegeven wordt. Het helemaal niet hebben van motivatie tot een actie is ‘amotivatie’ (5).

Het extrinsiek belonen van een kind met geld

Het model

Hoe deze processen tot stand komen is het meest inzichtelijk aan de hand van een zelfgemaakt model op basis van de beschreven literatuur. Dit gaat over de theorie van Ryan & Deci over intrinsieke en extrinsiek motivatie (2) en de zelfdeterminatietheorie om intrinsieke motivatie te bevorderen (3). Hierbij wordt ervan uitgegaan dat ieder mens psychologische basisbehoeften heeft. Deze basisbehoeften worden in dit model beïnvloed door de zelfdeterminatie theorie. De voldoening van de basisbehoeftes zorgt ervoor dat er meer autonome motivatie ontstaat. Het daaronder staand ‘zelfbepaald gedrag’ is het uit eigen initiatief ondernemen van een activiteit.

Tot slot zegt de waargenomen locus of causality iets over hoe de uitvoering van de activiteit het gedrag beïnvloed. Hierbij kan iemand het als intern vanuit zichzelf ervaren of externe factoren aandragen (4). Bij intrinsieke motivatie is dit intern. Anderzijds is het bij extrinsieke motivatie zowel intern als extern mogelijk.

Het intrinsiek en extrinsiek motiveren in verschillende lagen

Context met serious games

Na een lange aanloop met een hoop theoretische achtergrond is het nu mogelijk om de mogelijkheden van serious games erbij te pakken. Allereerst is er uit een interessant onderzoek naar de effecten van prestaties in games (hoe goed iemand presteert) gebleken dat ‘autonomie’ en ‘competentie’ goede voorspellers zijn (6). Dus het voorspellen van hoe goed iemand presteert. Deze uitkomsten zijn ook weer gecorreleerd aan intrinsieke motivatie en in het bijzonder springt autonomie eruit in de resultaten van het onderzoek (6). Deze informatie kan waardevol zijn als je kijkt naar hoe iemand presteert en dit wilt verbeteren. Het benadrukt de toegevoegde waarde van het intrinsiek motiveren. Echter blijft de vraag hoe je ervoor zorgt dat iemand van extrinsieke motivatie overgaat naar intrinsieke motivatie.

Intrinsieke motivatie stimuleren

Vaak genoemd bij het stimuleren van intrinsieke motivatie is de ‘flow’ theorie van Csikszentmihalyi (7). Hij omschrijft het als een gevoel van het opgaan in een activiteit waarbij omgevingsfactoren uit je gedachten verdwijnen. Het opgaan in een passie. De ontwikkelaar van serious games kan deze processen beïnvloeden en stimuleren. Het verweven van elementen die belangrijk zijn in de context van informatieoverdracht (wat studenten bijvoorbeeld tijdens een les moeten leren) kan het beste op momenten worden aangeboden die het meest leuk in de game zijn (8). Anderzijds is het ook van belang dat het lesmateriaal aansluit op de structuur van de wereld en de speler zijn interacties daarmee (8). Er zijn ook aanwijzingen dat de mate van vrijheid (autonomie) bij intrinsiek georiënteerde games (tegenover extrinsiek) aanzetten tot het langer gebruik ervan (11). Namelijk 7x zoveel in tijdsbesteding.

Concept art uit DigiTales, waarmee (informatie over) erfgoed spelenderwijs wordt aangeboden

Extrinsieke motivatie is niet slecht

Het lijkt er soms wel op dat intrinsieke motivatie recht tegenover extrinsieke motivatie staat. Echter is het niet zo dichotoom. Zoals in het eerder getoonde model te zien valt zijn er gradaties. Ook is het zo dat extrinsieke motivatie een prima manier is om mensen te motiveren. Het kan een motivatie zijn om ergens aan te beginnen of om de weg naar intrinsieke motivatie in te zetten. Vaak is het een mix. In een onderzoek naar gamification en motivatie blijkt dit dan ook.

Gamification bij extrinsieke en intrinsieke motivatie

Het inzetten van verschillende spel elementen zoals punten, beloningen, moeilijkheid niveaus en avatars zijn vormen van gamification waar onderzoek naar is gedaan. Hieruit blijkt dat met uitzondering van punten de genoemde gamificatie aanzetten tot overwegend extrinsieke motivatie (9). Echter is er iets bijzonders te zien bij het geven van punten. Deze zorgt namelijk ook voor intrinsieke motivatie. Het balanceren of weghalen van gameficatie elementen zou er in theorie voor kunnen zorgen dat iemand meer intrinsiek gemotiveerd raakt. Echter moet wel duidelijk worden gekeken naar het educatieve doel of intrinsieke motivatie gewenst is (8). Dat is bijvoorbeeld gewenst bij de inzet in werkplaats omgevingen waarbij er de focus ligt op gedragsveranderingen met gamificatie (10).

Het geven van punten zorgt voor zowel intrinsieke als extrinsieke motivatie

Conclusie: van extrinsieke motivatie naar intrinsieke motivatie

Tot slot de hamvraag: hoe zet je iemand aan tot intrinsieke motivatie als die extrinsiek gemotiveerd is. Het flauwe antwoord zou zijn dat dit erg verschilt per situatie. En dat is ook zo! Echter in de kern wil je rekening houden bij het ontwerpen van een serious game met hoe je intrinsieke motivatie stimuleert. Dit met de eerder aangehaalde voorbeelden. Het geven van autonomie tussen verschillende opties, materiaal dat aansluit bij de speelwereld (omgeving) en erg belangrijk het moet voldoening geven of als plezierig worden ervaren. Het focussen op enkel intrinsieke motivatie is mogelijk. Het is de vraag of dat gewenst is als er gebruik kan worden gemaakt van een mix. Dat is het beste van twee werelden.

Meer informatie over het motiveren zijn in de volgende artikelen te lezen uit de zelfdeterminatietheorie: competentie, autonomie & verbondenheid

Literatuur

  1. Legault, L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation. Encyclopedia of personality and individual differences, 2416-2419.
  2. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary educational psychology25(1), 54-67.
  3. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American psychologist55(1), 68.
  4. Levesque, C., Copeland, K. J., Pattie, M.D., & Deci, E. L. (2010). Intrinsic and extrinsic motivation.
  5. Lafrenière, M.A.K., Verner-Filion, J., and Vallerand, R. J. (2012). Development and validation of the gaming motivation scale (GAMS). Pers. Individ. Differ. 53, 827–831.
  6. Hulaj, R., Nyström, M. B., Sörman, D. E., Backlund, C., Röhlcke, S., & Jonsson, B. (2020). A motivational model explaining performance in video games. Frontiers in Psychology, 11, 1510.
  7. Csikszentmihalyi, M. (1988). The flow experience and its significance for human psychology.
  8. Habgood, J. (2005). Zombie Division: Intrinsic integration in digital learning games. Cognitive Science Research Paper-University of Sussex CSRP, 576, 45.
  9. Razali, N., Nasir, N. A., Ismail, M.E., Sari, N. M., & Salleh, K. M. (2020, September). Gamification elements in Quizizz applications: Evaluating the impact on intrinsic and extrinsic student’s motivation. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering(Vol. 917, No. 1, p. 012024). IOP Publishing.
  10. Mitchell, R., Schuster, L., & Jin, H. S. (2020). Gamification and the impact of extrinsic motivation on needs satisfaction: Making work fun?. Journal of Business Research106, 323-330.
  11. Habgood, M. J., & Ainsworth, S. E. (2011). Motivating children to learn effectively: Exploring the value of intrinsic integration in educational games. The Journal of the Learning Sciences20(2), 169-206.
Rick de Vries is student toegepaste psychologie aan de Hanzehogeschool Groningen. Tijdens zijn stage bij 8D Games doet hij onderzoek naar de psychologie achter games, werkt hij mee als gedragsexpert binnen projecten en schrijft hij artikelen over zijn bevindingen.
Contact: rick.de.vries@8d-games.nl

Volg 8D Games op Linkedin om op de hoogte te blijven.